Πέμπτη, 31 Ιανουαρίου 2008

The end of Suburbia: H εξάντληση του πετρελαίου και η κατάρρευση του Αμερικάνικου ονείρου

Δείτε το trailer του ντοκυμαντέρ εδώ

μπορείτε να το κατεβάσετε από το emule. Όποιος δεν έχει το emule μπορεί να το κατεβάσει από εδώ

Μετά τον Β' παγκόσμιο πόλεμο οι κάτοικοι της Βόρειας Αμερικής επένδυσαν πολύ από τον νεοαποκτηθέντα πλούτο τους στην Suburbia. Τους υποσχέθηκε μία αίσθηση του χώρου, οικονομική ευρωστία, οικογενειακή ζωή και κοινωνική ανοδικότητα. Ενώ τα τελευταία 50 χρόνια ο πληθυσμός των προαστίων έχει εκτοξευθεί, ο προαστιακός τρόπος ζωής έχει ενσωματωθεί στην Αμερικάνικη συνείδηση. Η Suburbia και οι υποσχέσεις της έχουν γίνει το Αμερικάνικο όνειρο. Αλλά ενώ μπαίνουμε στον 21ο αιώνα έχουν αρχίσει να ανακύπτουν σημαντικά ερωτήματα για την βιωσιμότητα αυτού του τρόπου ζωής. Με βίαιη ειλικρίνεια και με μία αίσθηση ειρωνείας το «The End of Suburbia» εξερευνάει τον Αμερικάνικο τρόπο ζωής και των προοπτικών του σε μία εποχή που ο πλανήτης πλησιάζει μία κρίσιμη περίοδο όπου η ζήτηση για ορυκτά καύσιμα αρχίζει να ξεπερνάει τα αποθέματα. Όπως υποστηρίζουν επιστήμονες και πολιτικοί αναλυτές σε αυτό το ντοκυμαντέρ, το ανώτατο σημείο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και η αναπόφευκτη εξάντληση των ορυκτών καυσίμων έχει ήδη ξεκινήσει. Οι συνέπειες της μη-δράσης είναι τεράστιες μπροστά στην επερχόμενη παγκόσμια κρίση. Τι σημαίνει το πετρελαϊκό πικ για την Βόρεια Αμερική; Πώς θα αντιδράσει ο πληθυσμός της Suburbia στην κατάρρευση του ονείρου τους όταν εκτοξευθούν οι τιμές της ενέργειας τα επόμενα χρόνια; Είναι προορισμένα τα σημερινά προάστια να γίνουν οι αυριανές φτωχογειτονιές; Και τι μπορεί να γίνει τώρα, ατομικά και συλλογικά, για να αποφευχθεί το τέλος της Suburbia;

Αυτόπαρουσίαση του ντοκυμαντέρ από την ιστιοσελίδα του


Το ντοκυμαντέρ αποτελείται από τέσσερα μέρη.

1. Κάνει μία ιστορική αναδρομή στην εμφάνιση των προαστίων στις ΗΠΑ. Τα προάστια προέκυψαν αρχικά σαν κατοικίες των πλουσίων, βίλες κλπ. Με την βιομηχανική επανάσταση δημιουργήθηκε η αναγκαιότητα της ζωής σε ένα πιο βιώσιμο περιβάλλον εξαιτίας της περιβαλλοντικής ρύπανσης στο κέντρο των πόλεων αλλά και σε μία κοινωνική ανάγκη διαχωρισμού από τις «βρώμικες», στοιβαγμένες εργατικές συνοικίες. Η εξάπλωση των προαστίων βοηθήθηκε με την δημιουργία μέσων μεταφοράς όπως το τραμ αλλά κυρίως με την άνοδο της αυτοκινητιστικής βιομηχανίας και κουλτούρας που εκείνη την περίοδο γεννιόνταν στις ΗΠΑ.

2. Επικεντρώνει στην περίοδο αμέσως μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο όπου δόθηκαν στους νικητές βετεράνους των ΗΠΑ ιδιοκτησίες και σπίτια στα προάστια. Αυτό εμπεδώθηκε στην συνείδησή του κόσμου ως η πραγματοποίηση του «αμερικάνικου ονείρου». Υπήρξε μία τεράστια οικιστική ανάπτυξη των προαστίων που συνοδεύτηκε με ερήμωση των κέντρων των πόλεων, κατεδαφίσεις και μία γενικευμένη ανοικοδόμηση με αλλαγές χρήσεων γης σε κτίρια γραφείων, εμπορικά κέντρα κλπ. Παράλληλα δημιουργήθηκε ένα τεράστιο δίκτυο αυτοκινητοδρόμων που να συνδέει τα προάστια με τις πόλεις. Το φτηνό πετρέλαιο, η κουλτούρα του αυτοκινήτου και κεντρικοί πολιτικοί σχεδιασμοί συνέβαλαν στο να παραγκωνιστεί η ανάπτυξη μέσων μαζικής μεταφοράς όπως π.χ το τρένο. Έτσι οι αυτοκινητόδρομοι έγιναν στις ΗΠΑ ο μόνος συνδετικός δεσμός των ταχύτατα αναπτυσσόμενων πληθυσμιακά προαστίων με τον υπόλοιπο κόσμο.

3. Φτάνοντας στο σήμερα, αυτό που υποστηρίζει το ντοκυμαντέρ είναι ότι διανύουμε την περίοδο του ανώτατου σημείου της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου (oil peak). Ο όρος «ανώτατο σημείο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου» χρησιμοποιείται για να δείξει ότι υπάρχει ένα σημείο καμπής στο οποίο θα παράγεται η μεγαλύτερη ποσότητα πετρελαίου που έχει παραχθεί ποτέ σε μια δεδομένη χρονιά και, μετά από αυτό, η ετήσια παραγωγή θα αρχίσει να φθίνει. Το φαινόμενο αυτό συνήθως αναπαρίσταται γραφικά με μία καμπύλη της οποίας το «ανώτατο» σημείο είναι ακριβώς η κορυφή της καμπύλης. Το ντοκυμαντέρ υποστηρίζει ότι οι περισσότερες πετρελαϊκές πηγές έχουν φτάσει στο ανώτατο σημείο της παραγωγής τους και αυτό σημαίνει ότι από εδώ και στο εξής αναπόφευκτα η παραγωγή του πετρελαϊου θα αρχίσει να πέφτει καθώς θα είναι όλο και πιο δύσκολο και πιο δαπανηρό να αντληθεί επιπλέον ορυκτός πλούτος από τις υπάρχουσες πηγές. Αντίθετα δηλαδή από αυτά που μας λένε στο σχολείο ότι το πετρέλαιο θα τελειώσει το 2050, το ντοκυμαντέρ υποστηρίζει ότι αυτό ήδη γίνεται τώρα. Μπορεί φαινομενικά να έχει μείνει αρκετό πετρέλαιο αλλά πρακτικά ένα πολύ σημαντικό ποσοστό από τα αποθέματα αυτά, εκ των πραγμάτων, δεν θα εξαχθεί ποτέ. Tο πετρελαϊκό πικ στο οποίο φτάνουμε (αν όχι φτάσαμε) δεν έχει την μορφή μίας «βουνοκορφής» αλλά είναι ένα «ταραχώδες οροπέδιο» (bumpy plateau) όπως το ονομάζουν.

Τι είναι το ταραχώδες οροπέδιο (bumpy plateau) και τι είναι η καταστροφή ζήτησης (demand destruction); (από άρθρο της ιστοσελίδας)

Ταραχώδες οροπέδιο
1. Σοκ στις τιμές (ενώ τα όρια της παραγωγικής ικανότητας του πετρελαίου ξεπερνιούνται)
2. Οικονομική ύφεση (η οποία κόβει την ζήτηση)
3. Κατάρρευση των τιμών (η αγορά υπεραντιδρά σε μικρές ανισσοροπίες μεταξύ πλεονάσματος κα έλλειψης πετρελαίου)
4. Οικονομική ανάκαμψη (ακολουθούμενη από αυξημένη ζήτηση)
5. Σοκ στις τιμές (ενώ τα μειωμένα όρια παραγωγικής ικανότητας ξεπερνιούνται ξανά)

Το «ταραχώδες οροπέδιο» λαμβάνει χώρα ενώ ο πολιτισμός και η παγκόσμια οικονομία προσπαθεί να αντιμετωπίσει επιτυχώς τις συνεχείς αυξήσεις τιμών και ελλείψεων πετρελαίου. Το FTW (From The Wilderness) αποδεικνύει και τεκμηριώνει τις συνέπειες των αλλαγών στις τιμές του πετρελαίου εδώ και χρόνια. Η οικιστική αγορά γίνεται όλο πιο αργή και περιορισμένη, η ανεργία ανεβαίνει, τα χρέη και οι χρεοκοπίες εκτινάσσονται, οι άνθρωποι αγοράζουν λιγότερο, ταξιδεύουν λιγότερο. Μεταφέρονται λιγότερα αγαθά και πιο λίγοι άνθρωποι οδηγούν για να τα αγοράσουν. Αυτό ονομάζεται καταστροφή ζήτησης (demand destruction) και έχει αναγνωριστεί εδώ και καιρό από οντότητες όπως την FTW (From The Wilderness) ως την ASPO (Association for the Study of Peak Oil and gas), από το Council On Foreign Relations (CFR) (οργάνωση τύπου think tank για θέματα εξωτερικής πολιτικής με επιρροή και άμεση σύνδεση με την Αμερικάνικη κυβέρνηση) και ειδικούς όπως ο Richard Heinberg (Aμερικάνoς δημοσιογράφος που γράφει για οικολογικά ζητήματα συμπεριλαμβανομένου του πετρελαϊκού πικ) ως ο μόνος δυνατός τρόπος για να αποφευχθεί η κατάρρευση του συστήματος. Έτσι, ενώ η ζήτηση επιβραδύνεται, οι τιμές πέφτουν μέχρι να φτάσουν ένα σημείο όπου η ζήτηση αυξάνει ξανά. Η πρόσφατη στημένη υπόθεση της βομβιστικής απειλής στο Λονδίνο είναι ένα κλασικό παράδειγμα κατασκευασμένης καταστροφής ζήτησης. Άρα οι σημερινές παλινδρομήσεις των τιμών είναι μία επιβεβαίωση του πετρελαϊκού πικ παρά η άρνησή του.

4. Παρουσιάζει ένα δίκτυο οργανώσεων που προωθούν μία καμπάνια για την συνειδητοποίηση του πετρελαϊκού πικ. Υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να υπάρξει εναλλακτική ενεργειακή λύση που να συντηρήσει το σημερινό επίπεδο κατανάλωσης καθώς ούτε τα πυρηνικά μπορούν να το κάνουν ούτε τα βιοκαύσιμα, δεν υπάρχει χρόνος για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και το υδρογόνο «είναι ένα αστείο». Προτάσσει το μοντέλο της «Νέας πολεοδομίας» η οποία ως πολεοδομική και αρχιτεκτονική σχολή εκπροσωπεί μία τάση επανατοπικοποίησης (relocalication), επιστροφής στις παραδοσιακές γειτονιές με μικρές αποστάσεις, την αίσθηση της κοινότητας κλπ. Τα προάστια θα μετατραπούν σε φτωχογειτονιές και οι κάτοικοί τους θα πρέπει σιγά σιγά να αρχίζουν να συνηθίζουν στην ιδέα και να προσαρμοστούν σε μία πιο κοινοτίστικη ζωή (δουλειά από το σπίτι, αυτοπαραγωγή, μετάβαση εργασίας-project σε τοπική κλίμακα).

H επανατοπικοποίηση (relocalization) είναι η στρατηγική οικοδόμησης κοινωνιών βασισμένων στην τοπική παραγωγή τροφής, ενέργειας και αγαθών και η τοπική ανάπτυξη νομίσματος, κυβέρνησης και κουλτούρας. Οι κύριοι στόχοι της επανατοπικοποίησης είναι η αύξηση της ενεργειακής ασφάλειας των κοινοτήτων, η ενδυνάμωση των τοπικές οικονομίες και να βελτιώσουν δραματικά τις περιβαλλοντικές συνθήκες και την κοινωνική ισότητα. Η στρατηγική της επανατοπικοποίησης έχει αναπτυχθεί ως απάντηση στις περιβαλλοντικές, κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις της παγκόσμιας υπερ-εξάρτησης από την φτηνή ενέργεια. Η εξάρτησή μας από φτηνά, μη-ανανεώσιμα ορυκτά καύσιμα έχει δημιουργήσει την κλιματική αλλαγή, την διάβρωση της κοινότητας, πολέμους για γη πλούσια σε πετρέλαιο και την αστάθεια του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος.


Aπό http://relocalize.net/


Παρατηρήσεις – Ερωτήματα

- Το ντοκυμαντέρ παρουσιάζει το ζήτημα της εξάντλησης του πετρελαίου και της κρίσης των προαστίων ως ένα αμερικάνικο πρόβλημα. Επίσης τείνει να έχει μία καταστροφολογική αισθητική στον λόγο του (π.χ το τέλος πλησιάζει, αποδράστε από την Suburbia) σε συνδυασμό με μία τάση «αφελούς» μελλοντολογικής αναφορά στον παράδεισο που θα ακολουθήσει την μεταπετρελαϊκή περίοδο. Αυτό που προβλέπει είναι ότι σε 5-10-15 χρόνια (αν όχι νωρίτερα) θα συμβεί μία μεγάλη κρίση του καπιταλιστικού συστήματος. Αυτό που κάποιοι ονομάζουν «μία μακρά περίοδο εκτάκτου ανάγκης».

- Ανάγει όλα τα ζητήματα, από τον αμερικάνικο τρομονόμο μέχρι τον πόλεμο στο Ιρακ, από την εργασιακή εξαθλίωση μέχρι την κρίση της οικιστικής αγοράς στο ζήτημα της εξάντλησης του πετρελαίου. Δεν βάζει καθόλου την σύνδεση του κοινωνικού ανταγωνισμού με την πορεία μετάβασης από το πετρελαϊκό ενεργειακό μοντέλο σε ένα μεταπετρελαϊκό. Παρόλα αυτά έχει βάση και σε πιο βαθμό;

- H επανατοπικοποίηση όπως τίθεται ως πρόταγμα φαίνεται να είναι αποκομμένη από την κοινωνική της διάσταση, ως προοπτική από μόνη της μια χαρά μπορεί να είναι ενσωματωμένη στο καπιταλιστικό σύστημα. Βλέπουμε όμως σε αυτήν δυνατότητες αναφοράς, οικειοποίησης, παρέμβασης;

- Το ντοκυμαντέρ κάνει μία κριτική στους ρεπουμπλικανούς και το μπλόκ των συμφερόντων της οικογένειας Μπους. Τι βρίσκεται όμως πίσω από αυτό; Στο τέλος μιλάει για τοπικά δίκτυα ενέργειας κάτι ανάλογο με αυτό που ο Αλ Γκορ προτάσσει. Την δημιουργία ενός έξυπνου δικτύου αποκεντρωμένων μονάδων παραγωγής ήπιας και ανανεώσιμης ενέργειας (intranet). Το οποίο αν το σκεφτούμε αποτελεί και την απόλυτη ενσωμάτωση μίας γενικότερης αριστερής εναλλακτικής πρότασης σχετικά με την ενέργεια! Τι μπορούμε να προτάξουμε έξω από τον λόγο της κυριαρχίας για το ενεργειακό ζήτημα;

- To Black out του καλοκαιριού στην βόρεια Ελλάδα τι μας λέει για την κοντινή μας πραγματικότητα;

Κυριακή, 27 Ιανουαρίου 2008

Συνέδριο της Βionova

Tα λέμε το Σάββατο στην Αθήνα για την πορεία ενάντια στο συνέδριο της Βionova!

Ένα απόσπασμα του κειμένου μου συζητιέται για να μοιραστεί:

Η Βionova ως επίσημος φορέας του Λόμπι των Εταιριών Βιοτεχνολογίας στην Ελλάδα, έχει βασικό στόχο την προώθηση των Γενετικά Τροποποιημένων Οργανισμών στην αγορά και την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας γύρω από τη βιοτεχνολογία, αδιαφορώντας για τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία των ανθρώπων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα editorial του περιοδικού ΒΙΟ που εκδίδει η προαναφερθείσα εταιρία, στα οποία με τον πιο χυδαίο και απροκάλυπτο τρόπο υπόσχεται υπερκέρδη σε όσους επενδύσουν. ¨Τhere‘s no business like biotech business!’’ γράφουν. Μιλάνε για μπίζνες, για μπίζνες γονιδίων, για κέρδη και υπερκέρδη στη ‘νέα γη του γονιδίου’. Η πιο προσοδοφόρα επιχείρηση στο εξής θα αφορά τα ίδια μας τα γονίδια και τον χειρισμό τους από τους επενδυτές – ερευνητές...

...Η αντίθεσή μας στη βιοτεχνολογία της κυριαρχίας είναι αντίθεση στη διαχείριση πληθυσμών και σωμάτων από εταιρείες, στρατούς και κυβερνήσεις, είναι αντίθεση στους πολέμους και τις γενοκτονίες ενάντια στους φτωχούς, είναι αντίθεση στη μετάλλαξη (και κατόπιν την κλωνοποίηση) όλων μας σε πειθήνια όργανα φανερών και κρυφών εξουσιών. Ας ανοίξει επιτέλους ο διάλογος κι ας προσπαθήσουμε να κάνουμε πράξη την αλληλεγγύη και τη συνεργασία, μέσα από ξεκάθαρα αντιιεραρχικές και ισότιμες σχέσεις. Ας οικοδομήσουμε με όσα μέσα έχουμε, στο εδώ και τώρα και χωρίς να προδίδουμε τις αρχές μας, ό, τι προοιωνιζόμαστε για το αύριο. Ας βγούμε από την απάθεια κι ας σπείρουμε τους σπόρους της αντίστασης ενάντια στο ζοφερό βιοτεχνολογικό μέλλον που σχεδιάζουν στις πλάτες μας.

Δευτέρα, 21 Ιανουαρίου 2008

Mία σκέψη

Πολλές φορές πρέπει να εξαλειφθούν οι απαντήσεις για να φανούν τα ερωτήματα.

Κυριακή, 13 Ιανουαρίου 2008

Το ξύλινο καράβι

Ούνα νούλα νούλα ντε.
Τι να σημαίνει η τιμή που γίνεται σύνθημα;
Δύο γεύσεις παγωτού σε πλαστικό σακουλάκι.
Τσαϊ με μέλι που είναι λίγο και τελειώνει.
Πίσω από τον πάγκο το νούλα λιώνει.
Δεκαπάντε ευρώ, το δέχτηκα.
Ένα φιλί που δεν το ήθελες και όμως το συνέχιζα
Ούνα ντε, αρχίζουν να φωνάζουν.
Και οι αριθμοί γίνονται σύνθημα,
Oύνα νούλα νούλα ντε!
Φωνάζουν τα παιδιά στην αγορά
Που δεν θέλουν τίποτα κι όμως σε τραβάν απ’ το μπαντζάκι.
Ούνα νούλα,
κρατώντας στο χέρι τους το ξύλινο καράβι.

Πέμπτη, 3 Ιανουαρίου 2008

Mε αφορμή το "Ω Υπερωκεάνειο"

Την φετινή αλλαγή του χρόνου, όπως και τις δύο προηγούμενες, την πέρασα στο κρεβάτι. Ήμουνα από το μεσημέρι στο καπάνι (λαϊκή αγορά στην Θεσσαλονίκη) όπου κάθε παραμονή πρωτοχρονιάς παίζει ένα σκηνικό με κόσμο που μαζεύεται, τρώει και πίνει στον δρόμο, γύφτοι βαράνε νταούλια και κλαρίνα, χορός και τέτοια. Ήθελα να τελειώσει εκεί η πρωτοχρονιά και να μην τραβηχτώ ούτε σε σπίτια, ούτε σε πάρτυ. Έγινα λοιπόν κομμάτια στο καπάνι, ξέδωσα, έχασα τα κλειδιά μου και ξεράθηκα στον ύπνο. Φέτος η όλη φάση μου βγήκε κάπως βεβιασμένα, όπως όταν θέλεις να επαναλάβεις κάτι που είναι όμορφο αλλά δεν είναι το ίδιο. Επίσης δεν έχω καταλάβει γιατί πάντα φεύγουν οι άνθρωποι πάνω στο καλύτερο για να πάνε στα σπίτια τους. Αφού βρισκόμαστε έξω ας μείνουμε κιόλλας!
---------------------------------------------------------------------------
Με αφορμή την προπροηγούμενη δημοσίευση (Ω Υπερωκεάνειο) και τα πολύ όμορφα σχόλια που μπήκαν, τις συζητήσεις με φίλους κλπ κάθισα και έγραψα κάτι και σας το παραθέτω. Ο παρακάτω πίνακας είναι του Malevich και μου στάλθηκε από έναν καλό φίλο. Πολύ θα ήθελα τα σχόλιά σας για το παρακάτω (είτε στο blog είτε με ένα mail) είναι για εμένα σημαντικό.

Mετάβαση

Tελειώνει η σελίδα
και η νοσταλγία του πρωϊνού έχει υποχωρήσει,
μπροστά στο πέταγμα των πουλιών που
όπως τότε έτσι και τώρα
Διαγράφουν τροχιές.
Ευθείες, καμπύλες, κύκλους και αναποδογυρίσματα.
Αγγίζουν αποτυπώματα και επιστρέφουν
Και βυθίζονται στα βέλη του παρόντος,
Και σφηνώνονται στα τετράγωνα εμπόδια

Και καθιζάνουν στα λόγια που ρέουν,
Και κυλάνε όπως δεν κύλησαν ποτέ,
Κάτω από την πορεία του υπερωκεανίου
Που όλοι κοιτάμε με την πλάτη γυρισμένη.
Ενώ γύρω μας κάτι καίγεται,
Κάτι που δεν μπορούμε να το δούμε
Και ανυψώνεται,
Και ιδρώνεί,
Και αγκομαχεί,
Και αυξάνει η ατμοσφαιρική πίεση πάνω από την στέγη
Λοξές γραμμές μίας οπτικής από ψηλά.
Κουρνιασμένοι επαναλαμβάνουμε ψιθύρους στην συνεχιζόμενη βροχή
μέχρι που έρχεται.
Οι ματιές έγιναν δικαιολογία χαράς
Οι φίλοι σηκώνονται να χορέψουν
Στα βήματα της σκοτεινής, θολής, αξεχώριστης συνεύρεσης
Στον γαλάζιο βόμβο του πλοίου που αναχωρεί.
Ενώ ο Άλλος άνθρωπος ατενίζει περήφανος
την μαύρη στέγη του κόκκινου σπιτιού.